Zahvaljujući Gazi, evropska filozofija je razotkrivena kao etički bankrotirana

Zamislite da Iran, Sirija, Liban ili Turska — potpuno podržani, naoružani i diplomatski zaštićeni od strane Rusije i Kine — imaju volju i mogućnost da tri mjeseca, dan i noć, bombarduju Tel Aviv, ubiju desetine hiljada Izraelaca, ranjavaju bezbroj drugih, učine milione beskućnicima i pretvore grad u hrpu nenastanjivih ruševina, kao što je danas Gaza.

Samo zamislite to na nekoliko sekundi: Iran i njegovi saveznici namjerno gađaju naseljene dijelove Tel Aviva, bolnice, sinagoge, škole, univerzitete, biblioteke — ili bilo koje naseljeno mjesto — kako bi osigurali maksimalan broj civilnih žrtava. Rekli bi svijetu da traže samo izraelskog premijera Benyamina Netanyahua i njegov ratni kabinet.

Zapitajte se šta bi SAD, Velika Britanija, EU, Kanada, Australija i Njemačka posebno učinile u roku od 24 sata od početka ovog izmišljenog scenarija.

Sada se vratite u stvarnost i razmotrite činjenicu da su zapadni saveznici Tel Aviva od 7. oktobra (i decenijama prije toga) ne samo svjedočili onome što je Izrael učinio palestinskom narodu, već su mu i pružali vojnu opremu, bombe, municiju i diplomatsku zaštitu, dok su američki mediji nudili ideološke opravdanja za pokolj i genocid nad Palestincima.

Navedeni izmišljeni scenario ne bi bio tolerisan ni jedan dan od strane postojećeg svjetskog poretka. Sa vojnom silom SAD, Evrope, Australije i Kanade u potpunosti iza Izraela, mi nemoćni ljudi svijeta, baš kao i Palestinci, ne računamo. Ovo nije samo politička realnost; to je također relevantno za moralnu imaginaciju i filozofski univerzum onoga što sebe naziva Zapadom.

Mi koji smo izvan evropske sfere moralne imaginacije ne postojimo u njihovom filozofskom univerzumu. Arapi, Iranci i muslimani; ili ljudi u Aziji, Africi i Latinskoj Americi — za evropske filozofe nemamo ontološku realnost, osim kao metafizičku prijetnju koju treba osvojiti i utišati.

Počevši od Immanuela Kanta i Georga Wilhelma Friedricha Hegela, pa preko Emmanuela Levinasa i Slavoj Žižeka, mi smo čudaci, stvari, poznati objekti koje su orijentalisti trebali dešifrirati. Kao takvi, ubistvo desetina hiljada nas od strane Izraela, ili SAD i njihovih evropskih saveznika, ne izaziva ni najmanju sumnju u umovima evropskih filozofa.

Evropska plemenska publika

Ako sumnjate u to, samo pogledajte vodećeg evropskog filozofa Jürgena Habermasa i nekoliko njegovih kolega, koji su u zapanjujuće bezobraznom činu okrutne vulgarnosti stali u odbranu izraelskog pokolja Palestinaca. Pitanje više nije šta mislimo o Habermasu, sada 94-godišnjaku, kao o ljudskom biću. Pitanje je šta mislimo o njemu kao društvenom naučniku, filozofu i kritičkom misliocu. Da li ono što on misli uopšte više ima značaja za svijet, ako je ikada i imalo?

Svijet je postavljao slična pitanja o drugom velikom njemačkom filozofu, Martinu Haidegeru, u svjetlu njegovih zloglasnih veza sa nacizmom. Po mom mišljenju, sada moramo postaviti takva pitanja o Habermasovom nasilnom cionizmu i značajnim posljedicama za ono što mislimo o njegovom cjelokupnom filozofskom projektu.

Ako Habermas nema ni trun moralne imaginacije za ljude poput Palestinaca, imamo li ikakav razlog da njegov filozofski projekat smatramo na bilo koji način povezanim sa ostatkom čovječanstva — izvan njegove neposredne plemenske evropske publike?

U otvorenom pismu Habermasu, ugledni iranski sociolog Asef Bayat rekao je da „protivreči sopstvenim idejama“ kada je riječ o situaciji u Gazi. Sa svim poštovanjem, ne slažem se. Vjerujem da je Habermasovo nepoštovanje palestinskih života potpuno u skladu sa njegovim cionizmom. Savršeno je u skladu sa svjetonazorom u kojem neevropljani nisu potpuno ljudi, ili su „ljudske životinje“, kako je to otvoreno izjavio izraelski ministar odbrane Joav Galant.

Ovo potpuno nepoštovanje Palestinaca duboko je ukorijenjeno u njemačkoj i evropskoj filozofskoj imaginaciji. Opšte je mišljenje da su Nijemci, iz osjećaja krivice zbog Holokausta, razvili čvrstu posvećenost Izraelu.

Ali za ostatak svijeta, što sada potvrđuje veličanstveni dokument koji je Južna Afrika podnijela Međunarodnom sudu pravde, postoji savršena dosljednost između onoga što je Njemačka radila tokom nacističke ere i onoga što sada radi u svojoj cionističkoj eri.

Vjerujem da je Habermasov stav u skladu sa državnom politikom Njemačke da učestvuje u cionističkom pokolju Palestinaca. Takođe je u skladu sa onim što se naziva „njemačkom ljevicom“, sa njihovom jednako rasističkom, islamofobičnom i ksenofobičnom mržnjom prema Arapima i muslimanima, i njihovom potpunom podrškom genocidnim akcijama izraelske kolonije naseljenika.

Mora nam biti oprošteno ako smo mislili da ono što Njemačka danas ima nije krivnja zbog Holokausta, već nostalgija za genocidom, dok se posredno prepuštala izraelskom pokolju nad Palestincima tokom proteklog stoljeća (ne samo posljednjih 100 dana).

Moralna pokvarenost

Optužba za eurocentrizam koja se dosljedno upućuje evropskim filozofima u njihovom shvatanju svijeta nije samo epistemološki nedostatak u njihovom razmišljanju. To je dosljedan znak moralne pokvarenosti. Višestruko sam ukazivao na neizlječivi rasizam u srcu evropske filozofske misli i njenih najpoznatijih predstavnika danas.

Ova moralna pokvarenost nije samo politička greška ili ideološka slijepa tačka. Duboko je ukorijenjena u njihovim filozofskim imaginacijama, koje su ostale neizlječivo plemenske.

Ovdje moramo podsjetiti na slavnu izjavu veličanstvenog martinikaanskog pjesnika Aiméa Césairea: „Da, bilo bi vrijedno klinički, detaljno proučiti korake koje su Hitler i hitlerizam preduzeli i otkriti vrlo uglednom, vrlo humanističkom, vrlo kršćanskom buržuju 20. stoljeća da, a da toga nije svjestan, u sebi nosi Hitlera, da ga Hitler nastanjuje, da je Hitler njegov demon, da ako se protiv njega buni, nije dosljedan i da, u suštini, ono što Hitleru ne može oprostiti nije zločin sam po sebi, zločin protiv čovjeka, nije poniženje čovjeka kao takvog, već zločin protiv bijelog čovjeka, poniženje bijelog čovjeka i činjenica da je Evropi nametnuo kolonijalne procedure koje su do tada bile rezervisane isključivo za [arapske, indijske i afričke narode].“

Palestina je danas produžetak kolonijalnih zločina koje Césaire navodi u ovom pasusu. Habermas izgleda ne zna da je njegovo odobravanje pokolja Palestinaca potpuno u skladu sa onim što su njegovi preci radili u Namibiji tokom genocida Herera i Namaqua. Kao što kaže poslovica o nojima, njemački filozofi su zabili glavu u svoje evropske zablude, misleći da ih svijet ne vidi onakvima kakvi jesu.

Na kraju, po mom mišljenju, Habermas nije rekao ili učinio ništa iznenađujuće ili kontradiktorno; naprotiv. Bio je potpuno dosljedan neizlječivog plemenskog duha svog filozofskog naslijeđa, koje je lažno pretpostavljalo univerzalni stav.

Svijet je sad razuvjeren u tu lažnu univerzalnost. Filozofi poput VY Mudimbea u Demokratskoj Republici Kongo, Waltera Mignola ili Enriquea Dussela u Argentini, ili Kojina Karatanija u Japanu imaju mnogo legitimnija prava na univerzalnost nego što su je ikada imali Habermas i njegovi istomišljenici.

Po mom mišljenju, moralna bankrotiranost Habermasove izjave o Palestini označava prekretnicu u kolonijalnom odnosu između evropske filozofije i ostatka svijeta. Svijet je probuđen iz lažnog sna evropske etno-filozofije. Danas ovu slobodu dugujemo globalnoj patnji naroda poput Palestinaca, čiji su dugotrajni, historijski heroizam i žrtve konačno razotkrili bezobraznu barbariju na kojoj počiva zapadna civilizacija.

Piše: Hamid Dabashi (Middle East Eye)

S engleskog preveo: Resul Mehmedović